Tek Lif EMG, bir kas içindeki kas liflerinin, her birinin elektrik yükünü tek tek kaydedip ölçen, başka bir deyişle kas elektriğinin mikro düzeyini değerlendiren bir yöntemdir. Elektrik yükü kaydetmek için gene iğne kullanılır. Bu iğne de tek kullanımlık olup, bulaş riski yoktur. Ancak, standart kayıt iğnelerinden daha ince ve daha kısadır.
Herhangi bir istemli hareketi yapabilmek, bu harekete katılacak kasları kastırtmak ile olur. Kasılma emri beyinden gelir, omuriliği uyarır, omurilikten de hareket sinirlerine geçer. Hareket siniri üzerinde kasılması istenen kas hangisi ise ona ulaşır. Elektrik yük şeklindeki sinir üzerinde seyahat etmiş bu kasılma emri, hedef kasa, sinir ile kas lifleri arasındaki kavşak noktalarını aşıp da varır. Sinir üzerinde iletilmekte olan elektriği motor sinir iletimleri, kas içindeki elektriği iğne EMG ölçerken, tek lif EMG; sinir ucu – kas lifi arasındaki kavşak iletimini (nöromüsküler kavşak) değerlendirir.
Sinir ucu – kas lifi arasındaki kavşaklar trafikteki kavşaklara benzer. Nasıl arabayla kavşağa geldiğimizde kırmızı ışık yanarken durup, bir süre bekleyip, ışık yeşil olunca karşı tarafa geçiyorsak, hareket siniri üzerindeki elektrik de sinir ucuna vardığında, kas lifine geçmeden önce sinir – kas arasındaki kavşak hizasında bir süre bekler. Başka bir deyişle sinirdeki elektrik ancak yeşil ışık yanınca kasa iletilir. Bu bekleme süresi çok kısadır: yaklaşık olarak saniyenin binde biri kadar...
Miyasteni hastalığı ve botulinum toksini (botoks) işte tam olarak bu kavşaktaki iletimi bozar. Sinir ucundan kas lifine elektrik geçişini geciktirir, bu geçişin süresini çok değişken kılar. Hatta kimi kez sinir ucundaki elektrik kas lifine hiç geçemez, tıpkı trafikteki bir kavşakta hep kırmızı ışık yanması, yeşil ışığın hiç yanmaması gibi…
Tek lif EMG incelemesi sıklıkla göz etrafındaki kaslarda yapılır. Kayıt iğnesi cilt altına yerleştirilir, hasta da hafif şiddette kasını kasar. Hekim, kas içinden kaydettiği elektriği ölçer, sinir ucu – kas lifi arasındaki kavşakların iletim süresini değerlendirir, normal mi, uzamış mı, çok mu değişken olduğuna karar verir. Elektriği iletmeyen kavşakları da tespit eder.
Tek lif EMG, doğası gereği standart iğne EMG incelemesine göre daha çok hüner gerektiren ve tetkik süresinin daha uzun olduğu bir ölçümdür. Buna karşın sinir ucu – kas lifi arasındaki kavşağın iletim aksamasını gösteren en duyarlı inceleme yöntemi olduğundan, çekilen bu zahmete değer!
