Sinir İletim Çalışmaları

Sinir iletim çalışması, kol ve bacaklardaki periferik sinirlerin elektriksel iletim özelliklerini değerlendirmek amacıyla yapılan nörofizyolojik bir incelemedir. Nöroloji pratiğinde sık kullanılan bu yöntem, özellikle uyuşma, karıncalanma, kas güçsüzlüğü ve sinir sıkışması gibi şikâyetlerin nedenini araştırmak için uygulanır. Çoğu zaman EMG (Elektromiyografi) incelemesinin bir parçası olarak gerçekleştirilir.

Sinirler, vücuttaki elektriksel sinyalleri taşıyan biyolojik iletim hatlarıdır. Beyinden çıkan komutların kaslara ulaşmasını sağlar, aynı zamanda dokunma, ağrı ve sıcaklık gibi duyuların beyne iletilmesinde görev alırlar. Sinir iletim çalışmaları sayesinde bu iletimin normal hızda ve sağlıklı şekilde gerçekleşip gerçekleşmediği ölçülebilir.

Motor İleti İncelemesi

Resimde ön kolun ortasında seyreden “medyan” sinirin motor iletimi gösterilmiştir. Bu sinir, en sık karşılaşılan sinir sıkışması olan bilek kanalı sendromunda etkilenen sinirdir. Sinirin motor iletimi ölçülürken, kayıt için elde, avuç içi tarafta, başparmak kökünde yerleşmiş kaslar kayıt için kullanılır. Medyan sinir bilek, dirsek ve koltuk altından uyartılarak iletiminin sağlıklı olup olmadığı anlaşılır.

Sinir İletim Çalışması Nedir?

Sinir iletim çalışması; motor ve duysal sinirlerin elektriksel uyarılara verdiği yanıtları ölçen tanısal bir testtir. İnceleme sırasında sinir üzerine düşük şiddette elektrik akımı uygulanır ve oluşan yanıt kayıt altına alınır.

Bu yöntem ile:

• Sinirin ileti hızı

• Elektriksel yanıtın gücü

• İletimin gecikip gecikmediği

• Sinirde hasar olup olmadığı

değerlendirilebilir.

Sinir iletim incelemeleri özellikle periferik sinir sistemi hastalıklarının tanısında büyük önem taşır. Test sırasında kullanılan elektrik akımı düşük seviyelidir ve vücuda zarar vermez.

Sinir İletim Çalışması Nasıl Yapılır?

İnceleme sırasında cilt üzerine yüzeyel elektrotlar yerleştirilir. Bir elektrot siniri uyarmak için kullanılırken diğer elektrotlar oluşan elektriksel yanıtı kaydeder.

Sinir belirli noktalardan kısa süreli elektrik uyarıları ile uyarılır. Bu uyarılar sonucunda oluşan sinyaller bilgisayar ortamında analiz edilir. Ölçümler sayesinde sinirin elektriksel iletiminin normal olup olmadığı anlaşılır. Test sırasında:

1. İncelenecek sinir belirlenir.

2. Cilt üzerine elektrotlar yerleştirilir.

3. Kısa süreli elektrik uyarıları verilir.

4. Kas veya sinirden gelen yanıt kaydedilir.

5. İletim hızı ve yanıt amplitüdü hesaplanır.

İşlem genellikle 20 ila 60 dakika arasında sürer. Süre, incelenecek sinir sayısına ve hastanın klinik durumuna göre değişebilir.

Sinir İletim Testi Acıtır mı?

Sinir iletim çalışması ağrılı bir işlem olarak kabul edilmez. Ancak uygulanan elektrik uyarıları nedeniyle kısa süreli rahatsızlık hissi oluşabilir. Hastaların çoğu bu hissi:

• Hafif çarpılma hissi

• Ani kasılma

• Kısa süreli batma

• Rahatsız edici ancak dayanılabilir bir uyarı

şeklinde tarif eder. Kullanılan elektrik akımı düşük seviyede olduğundan kalıcı bir zarar oluşturmaz. İşlem sonrası günlük yaşama hemen dönülebilir.

Ağrı eşiği kişiden kişiye değiştiği için bazı bireyler testi daha hassas hissedebilir. Ancak genel olarak güvenli ve tolere edilebilir bir incelemedir.

Motor Sinir İletim İncelemesi Nedir?

Motor sinirler, beyinden gelen hareket komutlarını kaslara taşıyan sinirlerdir. Motor ileti incelemesinde bu sinirlerin kaslara sinyali ne kadar hızlı ve sağlıklı taşıdığı değerlendirilir. İnceleme sırasında:

• Sinir belirli noktalardan elektrikle uyarılır.

• Bu sinirin bağlı olduğu kastan kayıt alınır.

• Kasın verdiği elektriksel yanıt analiz edilir.

En sık değerlendirilen motor sinirlerden biri median sinirdir. Median sinir, özellikle karpal tünel sendromunda etkilenebilen önemli bir sinirdir.

Median sinirin motor iletimi incelenirken genellikle başparmak kökündeki kaslardan kayıt yapılır. Sinir bilek, dirsek ve bazen koltuk altı seviyesinden uyarılarak iletim özellikleri değerlendirilir.

Motor ileti incelemeleri sayesinde:

• Sinir sıkışmaları

• Sinir hasarı

• İletim blokları

• Kasları etkileyen sinir hastalıkları

tespit edilebilir.

Duysal Sinir İletim İncelemesi Nedir?

Duysal sinirler; dokunma, sıcaklık, ağrı ve titreşim gibi duyuların beyne iletilmesini sağlar. Duysal ileti incelemesinde sinirin duyusal bilgiyi taşıma kapasitesi ölçülür. Bu inceleme sırasında:

• Parmak veya cilt üzerinden sinir uyarılır.

• Sinirin farklı bölgelerinden kayıt alınır.

• Elektriksel iletim değerlendirilir.

Örneğin median sinirin duysal iletimi değerlendirilirken işaret parmağı üzerinden uyarı verilebilir ve bilek seviyesinden kayıt yapılabilir.

Duysal ileti incelemeleri özellikle şu şikâyetlerde önemlidir:

• Uyuşma

• Karıncalanma

• His kaybı

• Yanma hissi

• Elektriklenme hissi

Duysal sinirlerdeki yavaşlama veya yanıt kaybı nöropati gibi hastalıkların göstergesi olabilir.

Ulnar Sinir Sıkışması

Dirsek bölgesinde sıkışabilen ulnar sinir; serçe parmak ve yüzük parmağında uyuşmaya yol açabilir. İleti incelemesi ile sinirin hangi bölgede etkilendiği belirlenebilir.

Polinöropati

Polinöropati, birçok periferik sinirin birlikte etkilenmesi durumudur. Diyabet, vitamin eksiklikleri veya bazı sistemik hastalıklar nedeniyle gelişebilir.

Belirtiler arasında:

• Ayaklarda uyuşma

• Yanma hissi

• Denge bozukluğu

• Kas güçsüzlüğü

yer alabilir.

Diyabetik Nöropati

Şeker hastalığına bağlı gelişen sinir hasarıdır. Özellikle uzun süre kontrolsüz seyreden diyabette ortaya çıkabilir. Sinir iletim çalışmaları sinir hasarının derecesini göstermede yardımcıdır.

Guillain-Barré Sendromu

Bağışıklık sisteminin sinirlere saldırdığı akut bir nörolojik hastalıktır. Hızla ilerleyen kas güçsüzlüğü ile seyredebilir. Sinir iletim incelemeleri tanı sürecinde önemli bilgiler sağlar.

Sinir Yaralanmaları

Travma sonrası sinir kesisi veya ezilmesi durumlarında sinirin ne kadar etkilendiği ileti incelemeleri ile değerlendirilebilir.

EMG ve Sinir İletim Çalışması Arasındaki Fark Nedir?

EMG ve sinir iletim çalışmaları çoğu zaman birlikte yapılır ancak aynı test değildir.

Sinir iletim çalışması:

• Sinirlerin elektriksel iletimini değerlendirir.

• Yüzeyel elektrotlar kullanılır.

• Sinir iletim hızı ölçülür.

EMG (Elektromiyografi):

• Kasların elektriksel aktivitesini inceler.

• İnce iğne elektrotlar kullanılır.

• Kas hastalıkları değerlendirilir.

Bu iki yöntem birlikte kullanıldığında sinir ve kas sistemine ait pek çok hastalık daha ayrıntılı şekilde analiz edilebilir.

Sinir İletim Çalışması Öncesinde Nelere Dikkat Edilmelidir?

İşlem öncesinde özel bir hazırlık çoğu zaman gerekmez. Ancak daha sağlıklı sonuç alınabilmesi için bazı noktalara dikkat edilmelidir.

• Test Günü Krem Kullanılmamalıdır: El, kol veya bacaklara sürülen krem ve losyonlar elektrotların temasını bozabilir. Bu nedenle işlem günü cildin temiz olması önerilir.
• Takılar Çıkarılmalıdır: Saat, bileklik ve yüzük gibi metal aksesuarlar inceleme öncesinde çıkarılmalıdır.
• Kullanılan İlaçlar Bildirilmelidir: Kan sulandırıcı ilaçlar veya nörolojik tedaviler hekime bildirilmelidir.
• Aç Gelmek Gerekmez: Sinir iletim çalışması için aç kalmaya gerek yoktur. Hastalar normal beslenme düzeniyle teste girebilir.

Sinir İletim Çalışması Güvenli midir?

Sinir iletim çalışmaları uzun yıllardır güvenle kullanılan tanısal yöntemlerdir. İşlem sırasında radyasyon kullanılmaz ve uygulanan elektrik akımı düşük seviyededir.

Ciddi yan etki riski oldukça düşüktür. İşlem sonrasında hasta günlük yaşamına devam edebilir.

Kalp pili bulunan bireylerde veya bazı özel tıbbi durumlarda inceleme öncesinde hekimin bilgilendirilmesi önemlidir.

Sinir İletim Çalışması Sonuçları Nasıl Değerlendirilir?

Test sonuçları nöroloji uzmanı tarafından değerlendirilir. İnceleme sırasında elde edilen veriler arasında:

• İletim hızı

• Latans süresi

• Yanıt amplitüdü

• İletim bloğu

gibi parametreler bulunur. İletim hızının yavaşlaması sinir sıkışması veya sinir hasarı düşündürebilir. Yanıt amplitüdünde azalma ise sinirde aksonal kayıp olduğuna işaret edebilir. Sonuçlar mutlaka hastanın şikâyetleri ve İstanbul nörolojik muayene bulguları ile birlikte değerlendirilmelidir.