“Elektromiyografi”, kısaltılmış hali ile “EMG”, kasların elektriksel aktivitesinin kaydedildiği, ölçüldüğü ve teşhis için yorumlandığı bir laboratuvar yöntemidir. Her ne kadar “EMG” başlığı yegâne kasların elektriksel faaliyetini içeriyor olsa da, inceleme sırasında sinir iletimleri de değerlendirilir. Başka bir deyişle, bu laboratuvar yöntemi aslında “sinir ileti incelemeleri” ve “elektromiyografi” tetkikini kapsar.
İçindekiler
Emg İle Ne Ölçülür?
İnceleme, duyu ve hareket sinirlerinin elektriği iletme becerisini, kasların istirahat ve istemli kasılma sırasındaki elektriksel faaliyetini ölçer. Yanı sıra, hareket sinirlerinin hedef kasları uyardığı sinir – kas kavşaklarındaki iletinin kalitesi de değerlendirilebilir.
Emg Hangi Hastalıkların Tanısında Yardımcıdır?
Omurilikteki hareket hücrelerinin hastalıkları (örneğin motor nöron hastalığı), sinir köklerinin hastalıkları (bel ve boyun fıtıklarına bağlı ağrılı, uyuşmalı güçsüzlükler), kol ve bacak sinirlerinin hastalıkları (yaralanmalara, şeker hastalığı gibi sistemik hastalıklara bağlı olanlar, sinir sıkışmaları, ani gelişen ve yaygın kol – bacak güçsüzlükleri), kas hastalıkları ve sinir – kas kavşak hastalıkları (miyasteni gibi) bu yöntem ile tanınabilir. EMG incelemesi yukarıda özetlenen hastalık gruplarının teşhis edilmesi, olası diğer tanıların dışlanması, tedavi yönlendirmesi ve hastalık ya da tedavi sürecinin takibinde söz sahibidir.
Emg İncelemesi Nasıl Yapılır?
EMG incelemesi; çevresel sinir sistemi, kas ve sinir – kas kavşak hastalıklarının araştırılmasında kullanılan bir laboratuvar yöntemi olduğundan, bu hastalıkları düşündürten şikâyet veya muayene bulgusu olan her yaştaki hastaya yapılabilir. Bu itibarla hastanın, hekimi tarafından, ayırıcı tanı maksadıyla EMG laboratuvarına yönlendirilmiş olması beklenir.
Laboratuvara gelen hasta, incelemeyi yapacak nöroloji uzmanı tarafından yeniden değerlendirilir: yakınmaları öğrenilir, nörolojik muayenesi yapılır. Bu iki aşama, incelemeyi yapacak hekimin, o hasta nezdine muhtemel ayırıcı tanılara yönelik olarak, EMG tetkikini sağlıklı ve verimli bir şekilde planlamasını sağlar.
İncelemeye duyu sinirlerinin iletimi ölçülerek başlanır. Bu maksatla, parmaklara yüzük şeklinde bir takım elektrotlar takılır, bilek hizasına kayıt edici elektrotlar yerleştirilir. Ölçümü yapılacak duyu sinirinin yeri, elektrotların nereye bağlanacağını belirler. Sinir, düşük şiddette akım verilerek uyartılır, böylelikle uyartılan sinirin elektriği iletme hüneri, kayıt altından alınan aktivitenin büyüklüğüne, iletimin süratine bakılarak değerlendirilir. Benzer mantık ikinci aşamada ölçülen hareket sinirlerinin iletimi için de geçerlidir. Ancak bu kez sinir tek bir noktadan değil, kol veya bacak boyunca birkaç noktadan uyartılır ve böylelikle tetiklenen aktivite, hedef kas üzerinden kaydedilir. Kaydedilen bu kas elektriğinin büyüklüğü, ileti süre ve sürati hesaplanarak ölçülen sinirin sağlam mı, yoksa hasta mı olduğu anlaşılır.
İnsan vücudunda, kol ve bacaklarında, ölçümü yapılabilecek onlarca sayıda sinir vardır. Ancak bunlardan hangilerinin ölçüleceğini hastanın klinik durumu belirler. Bu nedenle incelemeyi yapan hekim hastanın hastalık sürecine hâkim olmalı ve her bir hastası için, tetkik şemasını özenle planlamalıdır.
Duyu ve hareket sinirlerinin iletimleri ölçüldükten sonra sıra kasların elektriksel aktivitesini kaydetmeye gelir. Bu aşamada hekim, tek kullanımlık iğne elektrotlar vasıtasıyla inceleme altındaki kasın istirahatte ve istemli kası sırasında sergilediği elektriksel faaliyeti görerek ve sesini işiterek değerlendirir. Kasların istirahat halinde gösterdiği elektriksel aktivitenin normalden sapıp sapmadığı dikkate alınır. Farklı şiddetlerde istemli kası sırasında kasın ürettiği elektriksel faaliyetin o kas için normal mi olduğu, yahut hastalık belirtir nitelikte değişip değişmediği irdelenir. Tıpkı sinir ileti incelemelerinde olduğu gibi elektromiyografi sırasında da hangi kasların tetkik edileceğini hastanın klinik durumu belirler. Hekim, hastadan öğrendiği bilgi, muayene bulguları ve sinir iletimlerinde tespit ettiği aksaklıklar istikametinde bir şablon oluşturur ve bu şablon dâhilinde kasları örnekler.
Ayırıcı tanısında sinir – kas kavşak iletim kusuru bulunanlar için, yukarıdaki tetkiklerin yanı sıra “Ardışık Sinir Uyarımı (ASU)” ve “Tek Lif Elektromiyografisi (TLEMG)” de yapılır. ASU, hareket sinirinin ardı ardına uyartılması ve böylelikle sinir – kas kavşağındaki iletme kusurunun belirgin kılınması mantığına dayanır. TLEMG ise, tek bir sinir lifinin harekete sevk ettiği tek bir kas lifini muhatap alır; sinir lifinden kas lifine olan ileti süresinin değişimini ölçer. Bu nedenle TLEMG, ASU’ya göre sinir – kas iletiminin bozulduğu hastalıkların tanısında çok daha duyarlı bir yöntemdir.
Emg İncelemesi Ne Kadar Sürer?
Hastanın ön tanısına ve klinik durumuna göre tetkikin süresi değişir. Klinik değerlendirme ve incelemenin tümü genellikle 45 dakikadan kısa sürmez. Kimi özellikli hastalarda bu süre uzayabilir.
Emg İncelemesinin Riskleri Nelerdir?
Sinir ileti incelemeleri ve iğne elektromiyografisi, 1960’lı yıllardan beri güvenle uygulanmaktadır. Kalp pili ve merkezi kateter taşıyan hastalarda sinir iletim incelemeleri riskli olabilir. Kan sulandırıcı ilaç kullanan, pıhtılaşma kusuru olan hastalarda iğne elektromiyografisi hususunda dikkatli olunmalı, gerekli tedbirler alındıktan sonra tetkike geçilmelidir. Kullanılan iğne elektrotlar tek seferlik olduğundan, iyi bir cilt temizliği yapılmış ise herhangi bir infeksiyon riski de yoktur.
Sonuç Ve Raporlama Nasıl Olmalıdır?
İncelemeyi yapan hekim, ölçümünü yaptığı sinir iletimlerini ve iğne elektromiyografisi bulgularını tablo ve şekiller halinde sunar. Hangilerinin normal, hangilerinin normal dışı olduğunu raporda belirtir. Normalden farklı bulduğu verileri aynı çatı altında toplayıp bir tanıya ulaşır. Ulaşılan tanı, ayırıcı tanı listesinde bulunan ve incelemeyi yapan hekim tarafından da klinik değerlendirme neticesinde şüphelenilen ihtimallerden birisi olmalıdır.
